Wegetarianizm – jak wpływa na zdrowie i samopoczucie?

2019-11-10

Świat cały czas się zmienia, a wraz z nim zmieniają się nasze nawyki żywieniowe. Coraz więcej ludzi świadomie podejmuje decyzję o stopniowym ograniczaniu spożycia mięsa lub przechodzi na dietę roślinną. Można powiedzieć, że zmienia się nie tylko wnętrze naszych lodówek, ale i styl życia. Zdaniem wielu ekspertów PRZYSZŁOŚĆ JEST ROŚLINNA, a fakt ten ma szczególne znaczenie dla naszego zdrowia.

Niezależnie od powodu, dla którego rezygnujemy z mięsa w naszym menu, okazuje się, że wprowadzanie jego roślinnych zamienników to nie tylko chwilowa moda, ale umacniająca się tendencja. Jak wiadomo, świadomie i dobrze skomponowana dieta wegetariańska zapewnia zwiększenie ilości błonnika, witamin, potasu, magnezu i nienasyconych kwasów tłuszczowych, co pozwala poprawić ogólny stan zdrowia. Jednak restrykcyjne odmiany wegetarianizmu mogą narazić organizm na niedobory białka i witaminy B12. W związku z tym komponując dietę bezmięsną należy upewnić się, że dostarcza się swojemu organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Posiłki powinny być wartościowe – należy łączyć ze sobą odpowiednie grupy produktów i pamiętać o uzupełnieniu niedoborów, jakie wiążą się z wykluczeniem mięsa z jadłospisu.

Jakie korzyści dla organizmu wiążą się z przejściem na dietę wegetariańską?

Zwiększenie spożywania warzyw i owoców łączy się przede wszystkim z dostarczaniem do organizmu większej ilości błonnika pokarmowego, witaminy C i innych składników, takich jak: tokoferole, flawonoidy czy karotenoidy, które przeciwdziałają między innymi chorobom układu krążenia, nowotworom, a także zwiększają odporność organizmu na infekcje. Zaletą diety wegetariańskiej jest jadłospis oparty o nieprzetworzone produkty roślinne, które zawierają zwiększoną ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, magnezu i potasu. Często wybór diety roślinnej wiąże się ze zmianą stylu życia na bardziej zdrowy. Osoby stosujące dietę bezmięsną zmieniają swoje przyzwyczajenia – zaczynają dbać o zwiększenie codziennej aktywności fizycznej i unikać różnego rodzaju używek. Urozmaicona dieta o dużej zawartości owoców, warzyw, orzechów czy produktów zbożowych z pełnego przemiału, uzupełniona jajami i nabiałem (w wersji wegetariańskiej) lub ich pozbawiona (w wersji wegańskiej) pozwala na utrzymanie dobrego stanu zdrowia przez lata i może opóźniać procesy starzenia organizmu.

Minusy diety bezmięsnej

Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez Amerykańskie Towarzystwo Dietetyczne – prawidłowo zbilansowaną dietę wegetariańską czy wegańską mogą stosować osoby w każdym wieku. Natomiast nieprawidłowo zbilansowana i restrykcyjna dieta bezmięsna może doprowadzić do groźnych w skutkach dla zdrowia niedoborów m.in.: białka i niezbędnych aminokwasów (których nasz organizm niestety nie wytwarza), witaminy B12, a także składników mineralnych, takich jak żelazo czy wapń. Długotrwałe niedobory witamin i minerałów mogą spowodować nieodwracalne szkody w organizmie zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Dlatego przed przejściem na wegetarianizm warto dobrze się do tego przygotować merytorycznie, zgłębić swoją wiedzę, wykonać kompleksowe badania lekarskie i zasięgnąć porady zaufanego dietetyka.

Komponowanie posiłków

Jeśli podjęliśmy już decyzję o wykluczeniu mięsa z jadłospisu, należy zwrócić szczególną uwagę na kompozycję posiłków. Musimy zrekompensować organizmowi potencjalne straty, jakie mogą wiązać się z przejściem na inny sposób odżywania. Aby dieta wegetariańska była zdrowa i pożywna, w posiłkach należy łączyć przynajmniej 3 z 4 grup produktów. Do pierwszej grupy należą warzywa strączkowe takie jak fasola, groch czy soczewica. W drugiej grupie znajdują się produkty zbożowe, trzecia to orzechy i nasiona, a ostatnia to nabiał i ryby. Komponując posiłki w oparciu o te kategorie, będziemy mieli pewność, że przygotowane dania są zdrowe i pełnowartościowe. Zmniejszy to ryzyko, że po wykluczeniu mięsa z diety, zabraknie nam jakichś składników odżywczych.

Podczas komponowania diety roślinnej warto wiedzieć, że wartościowym źródłem białka może być fasola, soczewica, soja oraz groch. Natomiast aby zrekompensować braki żelaza, którego największym źródłem jest czerwone mięso, wegetarianie sięgną po zielone warzywa liściaste, takie jak brokuły i szpinak oraz po tofu. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu należy także dobrać bezmięsne źródła wapnia. Będą to brokuły, szpinak, pomidory i sezam. Braki witaminy B12, która występuje praktycznie tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego, można nadrobić kupując żywność dodatkowo o nią wzbogaconą.

Rodzaje diet wegetariańskich

Od czasów swoich narodzin dieta wegetariańska znacznie ewoluowała i obecnie funkcjonuje wiele jej odmian, w zależności od dobieranych produktów.

WEGETARIANIZM – zakłada wyłączenie z diety mięsa, a także produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak smalec lub żelatyna.

WEGANIZM – menu żywieniowe bazuje wyłącznie na produktach pochodzenia roślinnego (warzywa, owoce, orzechy, zboża). Weganizm zakłada całkowite wykluczenie z użycia produktów pochodzenia zwierzęcego, poczynając od produktów spożywczych (mięso, ryby, jaja, mleko, miód), a kończąc na odzieży ze skóry, futrach, wełnie, jedwabiu czy kosmetykach testowanych na zwierzętach.

Weganizm dzieli się na odmiany:

– WITARIANIZM – dieta oparta głównie na surowych i świeżych warzywach i owocach,

– FRUTARIANIZM – dieta, na którą składają się wyłącznie owoce.

LAKTO‑WEGETARIANIZM – dieta zawiera produkty pochodzenia roślinnego, dopuszczając spożywanie mleka i jego przetworów, ale wykluczając jajka.

LAKTO‑OWO–WEGETARIANIZM – poza produktami roślinnymi do diety włącza się również mleko i jego przetwory oraz jaja.

SEMI‑WEGETARIANIZM – z diety wyklucza się jedynie czerwone gatunki mięsa, a oprócz produktów roślinnych spożywane są: ryby, drób, mleko i jaja.

PESCO-WEGETARIANIZM – dieta, która wyłącza ze spożycia drób i czerwone mięso, a dopuszcza jedzenie ryb i owoców morza.

Różnorodność produktów w dietach wegetariańskich

Diety wegetariańskie są zróżnicowane – zawierają bogactwo warzyw, owoców, ziaren zbóż, orzechów, roślin strączkowych, pestek i nasion roślin, a w ich mniej restrykcyjnych odmianach, również nabiał i jajka. Doskonałym źródłem roślinnego białka (w które, jak wiemy, jest bogata dieta zawierająca mięso) są nasiona roślin strączkowych: groch, fasola, bób, soczewica, ciecierzyca, soja, a także zboża czy orzechy, w tym owies, pestki słonecznika, migdały, orzeszki ziemne czy orzeszki nerkowca. Dodatkowo wszystkie te produkty są również bogate w witaminy i mikroelementy, które wspomagają prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Wegetarianizm to coś więcej niż dieta – to styl życia

Można śmiało stwierdzić, że wegetarianizm staje się dla wielu osób sposobem na życie. Bycie wegetarianinem bardzo często nie ogranicza się do stosowania diety pozbawionej mięsa. To coś zdecydowanie więcej… Wegetarianie chętnie działają na rzecz obrony praw zwierząt, z zaangażowaniem walczą z problemem głodu i ubóstwa na świecie, lubią wspierać organizacje ekologiczne, rezygnują z kupowania kosmetyków, które były testowane na zwierzętach czy zawierają komponenty odzwierzęce. Listę przyjaznych zwierzętom kosmetyków przygotowuje Organizacja PETA (People for the Ethical Treatment of Animals). Popularne wśród wegetarian są również kosmetyki domowego wyrobu, przygotowywane własnoręcznie z szerokiej gamy produktów kuchni wegetariańskiej. Na wegetariańskich blogach, forach i stronach internetowych aż roi się od przepisów na szampon z pokrzywy, aloesową maseczkę do twarzy, ogórkowy tonik czy peeling z soli morskiej i miodu.

Dlaczego przechodzimy na wegetarianizm?

Z roku na rok wegetarianizm staje się w Polsce coraz bardziej popularny. To swojego rodzaju rewolucja kulturowa i zarazem naturalna kolej rzeczy. Szacuje się, że obecnie w naszym kraju jest już ponad milion wegetarian! I liczba ta cały czas wzrasta! Trend związany z przybywaniem zwolenników jarskiego menu jest na tyle zauważalny, że w restauracjach, hotelach i na oficjalnych okolicznościowych przyjęciach obok tradycyjnych potraw, zawsze można znaleźć bezmięsne. Dieta wegetariańska wynika nie tylko z szeroko rozumianej niechęci do spożywania mięsa. Wybierana jest z różnych powodów i może mieć podłoże: zdrowotne, estetyczne, ekonomiczne czy religijne.

Pomijając kwestie światopoglądowe, wegetarianizm otwiera przed nami zupełnie nowe doznania smakowe. W naszym kręgu kulturowym mięso zawsze było nieodłącznym elementem potraw, dlatego zastąpienie go ciecierzycą, soczewicą, tofu czy grochem może być ciekawym wyzwaniem i doskonałą okazją do kulinarnych eksperymentów. Ponadto z dużym prawdopodobieństwem przejście na wegetarianizm ułatwi nam utrzymanie prawidłowej wagi ciała, poprawi trawienie, a także zmniejszy ryzyko występowania chorób układu krążenia, ponieważ obniża się we krwi poziom tzw. „złego cholesterolu”.

Także pamiętajcie – PRZYSZŁOŚC JEST ROŚLINNA!

Udostępnij
Przejdź do paska narzędzi